நீட்-யுஜி சர்ச்சை மற்றும் தேர்வு முறைகேடுகள் குறித்த தொடர் போராட்டங்களுக்குப் பிறகு, தேர்வுத்தாள் கசிவு வழக்குகளை விரைவாக விசாரிக்க விரைவு நீதிமன்றங்களை அமைக்க உள்ளதாக பிரதமர் நரேந்திர மோடி அறிவித்துள்ளார். இதைத் தொடர்ந்து, டெல்லி உயர் நீதிமன்றம் இதற்கான சிறப்பு நீதிமன்றத்தை ஒதுக்கியுள்ளது. லட்சக்கணக்கான மாணவர்களுக்கு இது ஒரு நம்பிக்கையை அளித்துள்ளது.

விரைவு நீதிமன்றங்கள் என்பவை தனி நீதிமன்றங்கள் அல்ல, மாறாக வழக்கமான நீதிமன்றங்களே முன்னுரிமை அடிப்படையில் வழக்குகளை விரைவாக முடிக்கப் பயன்படுத்தப்படுகின்றன. தரவுகளின்படி, இந்த நீதிமன்றங்கள் வழக்கமான நீதிமன்றங்களை விட வேகமாக வழக்குகளை முடிக்கின்றன என்றாலும், குற்றம் நிரூபிக்கப்படும் விகிதம் (conviction rate) அனைத்து மாநிலங்களிலும் ஒரே சீராக இல்லை. சில மாநிலங்களில் விரைவான தீர்ப்பு வந்தாலும் தண்டனை விகிதம் மிகக் குறைவாகவே உள்ளது.

நீதிமன்றங்களுக்கு வெளியே உள்ள உள்கட்டமைப்பு பற்றாக்குறை, நீதிபதிகள் பற்றாக்குறை மற்றும் போதிய நிதி இல்லாததே இதற்கு முக்கிய காரணமாகக் கூறப்படுகிறது. பாலியல் வன்கொடுமை வழக்குகளைப் போலன்றி, தேர்வுத்தாள் கசிவு வழக்குகள் ஆவணங்கள் மற்றும் டிஜிட்டல் ஆதாரங்களை அதிகம் நம்பியிருப்பதால், இந்த நீதிமன்றங்கள் இதில் எவ்வாறு செயல்படப் போகின்றன என்பதைப் பொறுத்திருந்துதான் பார்க்க வேண்டும்.