భారత్-యూకే సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA) వాణిజ్య అడ్డంకులను తగ్గించినప్పటికీ, పెట్టుబడి రక్షణ, పేటెంట్ నిబంధనలు మరియు కార్బన్ బోర్డర్ పన్నుల వంటి ముఖ్యమైన అంశాలు భవిష్యత్తు చర్చల కోసం వదిలివేయబడ్డాయి.
భారతదేశం మరియు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ మధ్య సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA) జూలై 15, 2026న అమలులోకి వచ్చింది. ఇది భారతీయ ఎగుమతులలో 99% పైగా సుంకాలను తగ్గించింది. అయితే, వాణిజ్య మంత్రి పీయూష్ గోయల్ పేర్కొన్నట్లుగా, కొన్ని క్లిష్టమైన అంశాలు ఈ ఒప్పందంలో చేర్చబడలేదు. పెట్టుబడుల రక్షణ మరియు మేధో సంపత్తి హక్కుల విషయంలో రెండు దేశాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు.
పెట్టుబడి ఒప్పందం (BIT) లేకపోవడం వల్ల, విదేశీ పెట్టుబడిదారులు వివాదాలు తలెత్తినప్పుడు అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వానికి బదులుగా భారతీయ చట్టపరమైన ప్రక్రియలపై ఆధారపడాల్సి ఉంటుంది. అలాగే, ఫార్మా రంగంలో భారతీయ పేటెంట్ చట్టంలోని సెక్షన్ 3(d)ను భారత్ పటిష్టంగా ఉంచింది. దీనివల్ల బ్రిటిష్ ఫార్మా కంపెనీలు భారత మార్కెట్లో సులభంగా విస్తరించడం కష్టమవుతుంది, ఎందుకంటే భారతీయ జెనరిక్ కంపెనీలతో వారు పోటీ పడాల్సి ఉంటుంది.
మరోవైపు, యూకే యొక్క కార్బన్ బోర్డర్ అడ్జస్ట్మెంట్ మెకానిజం (CBAM) ఈ ఒప్పందం పరిధిలోకి రాదు. దీనివల్ల భారతీయ ఉక్కు మరియు అల్యూమినియం ఎగుమతిదారులు కార్బన్ పన్ను భారాన్ని ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది, ఇది CETA ద్వారా పొందే సుంకం తగ్గింపు ప్రయోజనాలను దెబ్బతీయవచ్చు.