సుమిత్ సర్కార్ తన మొదటి ప్రధాన రచన 'ది స్వదేశీ మూవ్‌మెంట్ ఇన్ బెంగాల్' ద్వారా సామాన్య ప్రజలు ఒకే సమయంలో ప్రజాస్వామ్య మరియు సంప్రదాయబద్ధంగా ఎలా ఉండగలరో నిరూపించారు. ఆయన 'సబ్ ఆల్టర్న్ స్టడీస్' (Subaltern Studies) ఉద్యమంలో కీలక పాత్ర పోషించినప్పటికీ, అది కేవలం సాంస్కృతిక సిద్ధాంతాలకే పరిమితం కాకూడదని భావించి విడిపోయారు.

ఆయన కేవలం చరిత్రకారుడు మాత్రమే కాదు, ఒక గొప్ప ప్రజా మేధావి కూడా. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో మార్క్సిస్ట్ సామాజిక చరిత్రను ప్రాణం పోసిన ఉపాధ్యాయుడు ఆయన. నందిగ్రామ్ నిరసనల సమయంలో పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వ వైఖరిని నిరసిస్తూ రవీంద్ర పురస్కారాన్ని తిరిగి ఇచ్చి తన సిద్ధాంతపరమైన నిబద్ధతను చాటుకున్నారు.

చరిత్రను కేవలం అధికారిక కోణంలో కాకుండా, అట్టడుగు వర్గాల కోణంలో చూడాలని ఆయన నిరంతరం ప్రయత్నించారు.