ఉత్తరాఖండ్లోని కుమౌన్ ప్రాంతంలో గంగోలిహాట్ సమీపంలో ఉన్న పాతాళ భువనేశ్వర్ గుహలో కలయుగ సమాప్తి సంకేతాలు దాగి ఉన్నాయి. స్కంద పురాణం ప్రకారం, గుహలోని కలయుగ స్థంభం నిరంతరం పెరుగుతోంది, ఒక టంగే పదార్థం ఆ స్థంభంతో కలిసే రోజు మహాప్రళయం జరుగుతుంది.
గంగోలిహాట్ సమీపంలో ఉన్న పాతాళ భువనేశ్వర్ గుహ సుమారు 90 అడుగుల లోతులో పర్వతంలో ఉంది. గుహలోకి వెళ్లడానికి సుమారు 80 వంకరలు, జారిపడే మెట్లు దిగాలి, అక్కడ శేషనాగం, అనేక దేవతల శిల్పాలు కనిపిస్తాయి. గుహలో నాలుగు స్థంభాలు ఉన్నాయి – సత్యయుగ, త్రేతాయుగ, ద్వాపరయుగ, కలయుగ – వాటిలో కలయుగ స్థంభం బాగా పెరుగుతోంది.
ప్రతి 7 కోటి సంవత్సరాలకు ఈ స్థంభం సుమారు ఒక ఇంచు పెరుగుతుంది, మరియు టంగే వస్తువు ఆ స్థంభాన్ని తాకే రోజున కలయుగ ముగింపు, మహాప్రళయం జరుగుతుందని నమ్మకం. ఈ స్థలం చారిత్రకంగా శివలింగ స్థాపనకు సంబంధించింది, ఇప్పుడు దేశ-విదేశీయుల యాత్రికులకి ప్రముఖ ఆకర్షణగా ఉంది.
